پیش از شروع بستهبندی باید مشخص کنید که تسمه انتخابشده از چه جنسی است، چه میزان مقاومت دارد و با کدام ابزار اتصال سازگار است. عدد ۱۶ به عرض اسمی تسمه اشاره میکند؛ بنابراین تسمه ۱۶ دستی، تسمهای با عرض تقریبی ۱۶ میلیمتر است که معمولاً با ابزارهای دستی کشیده و متصل میشود.
عرض تسمه بهتنهایی نشاندهنده قدرت آن نیست. جنس مواد اولیه، ضخامت، وزن هر متر، مقاومت کششی، کیفیت تولید و نوع اتصال نیز بر عملکرد نهایی تسمه اثر میگذارند. به همین دلیل، دو تسمه با عرض یکسان ممکن است ظرفیت مهار متفاوتی داشته باشند.
انواع تسمه ۱۶ دستی
تسمههای ۱۶ میلیمتری مورد استفاده در بستهبندی معمولاً در دو گروه اصلی قرار میگیرند:
- تسمه پلیپروپیلن یا PP: سبک، انعطافپذیر و اقتصادی است و بیشتر برای کارتنها، بستههای تجاری و بارهای سبک تا نیمهسنگین استفاده میشود.
- تسمه پلیاستر یا PET: مقاومت کششی و توانایی حفظ کشش بیشتری دارد و برای پالتها، کالاهای صنعتی و بارهای سنگینتر مناسب است.
برای کارتنهای معمولی، تسمه PP میتواند انتخاب اقتصادی و مناسبی باشد. در مقابل، برای مهار پالتهایی که در مسیرهای طولانی حمل میشوند یا در معرض تکانهای زیاد قرار دارند، معمولاً تسمه PET عملکرد مطمئنتری ارائه میدهد.
ابزارهای لازم برای تسمهکشی دستی
برای اجرای صحیح آموزش استفاده از تسمه 16 دستی، بسته به روش اتصال به تجهیزات زیر نیاز دارید:
- رول تسمه بستهبندی ۱۶ میلیمتری؛
- تسمهکش دستی یا ابزار کشنده؛
- انبر پرس یا بستزن متناسب با تسمه؛
- بست فلزی مناسب تسمه ۱۶؛
- سگک فلزی یا پلاستیکی، در صورت استفاده از روش سگکی؛
- قیچی صنعتی یا ابزار ایمن برش تسمه؛
- نبشی یا محافظ گوشه برای کارتن و پالت؛
- دستکش کار و عینک ایمنی؛
- دستگاه رولبازکن برای جلوگیری از گره خوردن تسمه.
ابزار کشنده، بست و انبر باید با جنس، عرض و ضخامت تسمه سازگار باشند. استفاده از ابزار ۱۳ میلیمتری برای تسمه ۱۶ یا بهکارگیری بست نامتناسب، استحکام محل اتصال را کاهش میدهد.
آمادهسازی کارتن، پالت و تسمه پیش از بستهبندی
کیفیت تسمهکشی از مرحله آمادهسازی آغاز میشود. اگر کارتنها نامنظم چیده شده باشند یا سطح پالت ثبات کافی نداشته باشد، حتی یک تسمه مقاوم نیز نمیتواند بار را بهطور کامل مهار کند.
ابتدا بسته را روی سطحی صاف قرار دهید. در بستهبندی کارتن، درپوشهای بالا و پایین باید کاملاً بسته و در صورت نیاز با چسب مناسب محکم شده باشند. برای بستهبندی چند کارتن روی پالت نیز باید وزن کالا بهصورت متعادل توزیع شود.
بررسی تسمه و ابزار
پیش از شروع کار، موارد زیر را کنترل کنید:
- تسمه دارای ترک، بریدگی، تغییر شکل یا پارگی نباشد.
- سطح تسمه به روغن، گردوغبار یا رطوبت زیاد آلوده نشده باشد.
- لبههای تسمه سالم و یکنواخت باشند.
- ابزار کشنده عملکرد روان و بدون گیر داشته باشد.
- فکهای انبر پرس فرسوده یا شکسته نباشند.
- بست یا سگک دقیقاً برای تسمه ۱۶ میلیمتری طراحی شده باشد.
- لبههای تیز بار با نبشی محافظ پوشانده شوند.
در انتخاب محصول نیز یکنواختی عرض و ضخامت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نوسان ابعاد میتواند حرکت تسمه در ابزار کشنده را مختل کند. تسمههای بستهبندی تولیدی بندیار در سایزها و مشخصات مختلف قابل انتخاباند و میتوان متناسب با نوع کارتن، وزن پالت و ابزار موجود، گزینه مناسب را تهیه کرد. برای انتخاب نهایی باید مقاومت اعلامشده محصول با شرایط واقعی بار تطبیق داده شود.
نکات ایمنی پیش از تسمهکشی
تسمه هنگام کشیده شدن انرژی ذخیره میکند و در صورت پارگی ممکن است با سرعت به اطراف برگردد. بنابراین رعایت نکات زیر ضروری است:
- هنگام کشش، صورت خود را بالای مسیر تسمه قرار ندهید.
- از دستکش مقاوم و عینک ایمنی استفاده کنید.
- از تسمه برای بلند کردن یا آویزان کردن بار استفاده نکنید.
- هنگام بریدن تسمه تحت کشش، کنار آن بایستید، نه روبهروی آن.
- تسمه را با دست خالی و فشار زیاد نکشید.
- برای افزایش قدرت ابزار، دسته آن را با لوله بلندتر نکنید.
- رول تسمه را در مسیر عبور افراد رها نکنید.
مراحل آموزش استفاده از تسمه 16 دستی برای بستهبندی کارتن
در بستهبندی کارتن، هدف اصلی بسته نگه داشتن درپوشها و جلوگیری از باز شدن یا تغییر شکل جعبه است. میزان کشش باید به اندازهای باشد که تسمه روی کارتن ثابت بماند، اما لبهها و دیوارههای آن را له نکند.
مرحله اول: تعیین مسیر تسمه
تسمه را متناسب با ابعاد کارتن باز کنید و دور بسته قرار دهید. بهتر است محل عبور تسمه از بخشهای مقاوم کارتن باشد. تسمه نباید دقیقاً روی قسمت فرورفته، سوراخشده یا ضعیف جعبه قرار بگیرد.
برای کارتنهای کشیده یا سنگین، استفاده از دو تسمه موازی معمولاً بهتر از یک تسمه مرکزی است. فاصله تسمهها از لبه کارتن باید تقریباً یکسان باشد تا فشار بهطور متعادل توزیع شود.
مرحله دوم: قرار دادن محافظ گوشه
اگر کارتن ظریف است یا محصول داخل آن در برابر فشار حساسیت دارد، نبشیهای مقوایی یا پلاستیکی را زیر مسیر تسمه قرار دهید. محافظ گوشه چند مزیت مهم دارد:
- از بریدگی لبه کارتن جلوگیری میکند.
- فشار تسمه را روی سطح بیشتری پخش میکند.
- امکان اعمال کشش کنترلشده را فراهم میسازد.
- از سر خوردن تسمه روی گوشه بسته جلوگیری میکند.
مرحله سوم: اتصال تسمه با سگک
در روش سگکی، ابتدا تسمه را دور کارتن عبور دهید. سپس یک سر تسمه را از میان سگک رد کرده و آن را به شکلی برگردانید که بهدرستی درگیر شود. سر دیگر نیز از بخش مقابل سگک عبور داده میشود.
بعد از تنظیم اولیه، تسمه را با دست یا ابزار مناسب بهآرامی بکشید تا حلقه اضافی جمع شود. کشش باید تدریجی باشد. در پایان، اطمینان پیدا کنید که تسمه در سگک قفل شده و با فشار ملایم شل نمیشود.
روش عبور تسمه از سگک ممکن است با توجه به نوع سگک پلاستیکی یا فلزی متفاوت باشد؛ بنابراین دستورالعمل سازنده سگک و ابزار را نیز در نظر بگیرید.
مرحله چهارم: اتصال با بست فلزی و انبر پرس
در روش بست فلزی، دو سر تسمه باید روی یکدیگر قرار بگیرند. میزان همپوشانی باید به اندازهای باشد که بست بتواند هر دو لایه را بهطور کامل نگه دارد. سپس مراحل زیر را انجام دهید:
- بست فلزی را روی دو لایه تسمه قرار دهید.
- تسمهکش را مطابق دستور سازنده روی تسمه نصب کنید.
- دسته ابزار را حرکت دهید تا تسمه به کشش مناسب برسد.
- بست را با انبر مخصوص پرس کنید.
- از درگیری کامل بست با هر دو لایه مطمئن شوید.
- قسمت اضافه تسمه را با ابزار مناسب برش دهید.
- محل اتصال را از نظر لغزش، ترک یا پرس ناقص بررسی کنید.
یکی از نکات مهم در آموزش استفاده از تسمه 16 دستی این است که ابتدا اتصال تثبیت و سپس تسمه اضافه بریده شود. برش زودهنگام میتواند باعث باز شدن بسته و ایجاد خطر شود.
روش تسمهکشی دستی پالت با تسمه ۱۶ میلیمتری
تسمهکشی پالت پیچیدهتر از بستهبندی یک کارتن است؛ زیرا تسمه باید چند ردیف کالا را به یک مجموعه پایدار تبدیل کند. در این حالت، چیدمان صحیح، تعداد تسمهها و مسیر عبور آنها اهمیت زیادی دارد.
آمادهسازی و چیدمان پالت
کارتنها باید تا حد امکان بهصورت منظم و متقاطع روی پالت چیده شوند. محصولات سنگینتر را در ردیفهای پایین و بستههای سبکتر را در قسمت بالا قرار دهید. کارتنها نباید به میزان زیادی از سطح پالت بیرون بزنند.
قبل از تسمهکشی میتوان از ورق ضدلغزش، استرچفیلم یا محافظ لبه استفاده کرد. استرچفیلم از پراکندگی کارتنها جلوگیری میکند، اما همیشه جایگزین تسمه نیست. در بسیاری از بارها، ترکیب استرچفیلم و تسمه نتیجه مطمئنتری ایجاد میکند.
عبور تسمه از زیر پالت
برای اتصال بار به پایه پالت، تسمه باید از فضای مناسب زیر آن عبور کند. مسیر تسمه را بهگونهای انتخاب کنید که با میخ، شکستگی چوب یا لبه تیز تماس نداشته باشد. در صورت نیاز، از میله هدایتکننده تسمه استفاده کنید.
هنگام عبور دادن تسمه نکات زیر را رعایت کنید:
- تسمه پیچ نخورده باشد.
- سطح آن بهصورت صاف روی بار قرار بگیرد.
- دو سر تسمه در محل مناسبی برای نصب ابزار به یکدیگر برسند.
- محل اتصال روی گوشه تیز پالت قرار نگیرد.
- تسمه از قسمت آسیبدیده یا شکسته پالت عبور نکند.
تنظیم کشش مناسب
کشش تسمه باید بهاندازهای باشد که کارتنها روی پالت حرکت نکنند؛ اما نباید موجب فرورفتگی بستهها یا آسیب به کالا شود. برای بارهای سخت مانند کاشی، قطعات صنعتی یا محصولات چوبی میتوان کشش بیشتری اعمال کرد، مشروط بر اینکه ظرفیت تسمه و ابزار رعایت شود.
پس از کشیدن اولین تسمه، وضعیت چیدمان را بررسی کنید. اگر بار به یک سمت متمایل شده است، پیش از نصب تسمه دوم آن را اصلاح کنید. تسمههای بعدی باید با فاصله مناسب و بهصورت متقارن نصب شوند.
برای پالتهای معمولی، ممکن است دو تسمه موازی کافی باشد؛ اما تعداد نهایی باید بر اساس وزن، ارتفاع، مرکز ثقل، مسافت حمل و مقاومت واقعی تسمه تعیین شود. برای بارهای مرتفع یا ناپایدار، استفاده از تسمههای عمودی و افقی، محافظ گوشه و استرچفیلم میتواند ضروری باشد.
اشتباهات رایج در استفاده از تسمه ۱۶ دستی
اجرای مراحل آموزش استفاده از تسمه 16 دستی زمانی نتیجه مطلوب دارد که از خطاهای متداول جلوگیری شود. برخی از این خطاها در ظاهر سادهاند، اما ممکن است استحکام بستهبندی را به میزان زیادی کاهش دهند.
کشش بیش از حد یا کمتر از نیاز
کشش بیش از حد میتواند کارتن را له کند، تسمه را در معرض پارگی قرار دهد یا به محصول آسیب برساند. کشش کم نیز باعث میشود تسمه در جریان حملونقل شل شود و بار حرکت کند.
نشانههای کشش نامناسب عبارتاند از:
- ایجاد فرورفتگی عمیق روی لبه کارتن؛
- تغییر شکل گوشههای بسته؛
- شنیده شدن صدای ترکخوردگی کارتن؛
- امکان حرکت دادن تسمه با دست؛
- افتادن تسمه از روی بسته؛
- جابهجایی ردیفهای پالت پس از تسمهکشی.
انتخاب تسمه فقط بر اساس عرض
عرض ۱۶ میلیمتر بهتنهایی برای انتخاب تسمه کافی نیست. هنگام خرید، موارد زیر را نیز بررسی کنید:
- جنس تسمه PP یا PET؛
- ضخامت و وزن تسمه؛
- مقاومت کششی اعلامشده؛
- میزان ازدیاد طول؛
- سازگاری با ابزار و بست؛
- نوع، وزن و شکل بار؛
- شرایط انبارداری و حملونقل.
برای مثال، تسمه PP سایز ۱۶ که برای چند کارتن متوسط مناسب است، لزوماً توانایی مهار یک پالت سنگین را ندارد. در چنین شرایطی ممکن است به تسمه PET مقاومتر، تعداد تسمه بیشتر یا روش مهاربندی متفاوتی نیاز باشد.
اتصال ناقص و استفاده مجدد از تسمه
پرس ناقص بست، انتخاب سگک نامناسب و کوتاه بودن محل همپوشانی میتوانند باعث باز شدن اتصال شوند. پس از پایان کار، اتصال را بهصورت چشمی و با اعمال نیروی کنترلشده بررسی کنید.
همچنین از تسمهای که قبلاً تحت کشش قرار گرفته، خم شده یا آسیب دیده است، دوباره برای مهار بار استفاده نکنید. بستها و سگکهای یکبارمصرف نیز نباید بدون تأیید تولیدکننده مجدداً به کار گرفته شوند.
جمعبندی آموزش استفاده از تسمه 16 دستی
تسمه ۱۶ میلیمتری یکی از گزینههای پرکاربرد برای بستهبندی کارتنها، محصولات صنعتی و برخی پالتهاست؛ اما کیفیت نهایی فقط به عرض تسمه وابسته نیست. انتخاب جنس و مقاومت مناسب، آمادهسازی صحیح بار، استفاده از ابزار سازگار و تنظیم اصولی کشش، چهار عامل اصلی در دستیابی به بستهبندی ایمن هستند.
در بستهبندی کارتن، باید از وارد کردن فشار بیش از حد به لبهها جلوگیری شود و در صورت نیاز از نبشی محافظ استفاده کرد. در تسمهکشی پالت نیز چیدمان کالا، عبور صحیح تسمه از زیر پالت، تعداد تسمهها و ثبات مرکز ثقل اهمیت دارند. تسمههای بستهبندی تولیدی بندیار را میتوان بر اساس نوع بار و روش بستهبندی بررسی و انتخاب کرد؛ با این حال، مشخصات فنی هر تسمه باید پیش از مصرف با ظرفیت ابزار و نیاز واقعی بار تطبیق داده شود.
با رعایت مراحل این آموزش استفاده از تسمه 16 دستی میتوان احتمال شل شدن تسمه، آسیب دیدن کارتن و باز شدن پالت را کاهش داد. فراموش نکنید که تسمه بستهبندی وسیله مهار بار است و نباید برای بلند کردن، کشیدن یا آویزان کردن کالا استفاده شود.
